public

CAŁA PRAWDA o treningach i fizjoterapii osób starszych

Regularne ćwiczenia rehabilitacyjne mogą nie tylko korzystnie modyfikować obecność i przebieg chorób przewlekłych, ale również wpływać na ilość przyjmowanych leków.

6 miesięcy temu

Ostatni post Co MUSISZ wiedzieć o metodzie elektrostymulacji mięśniowej EMS? przez Long Life Lounge public

Trening osób starszych oraz fizjoterapia w wieku seniorskim to bardzo szeroko i ogólnie rozumiane pojęcia, można wiele godzin na ten temat opowiadać czy dziesiątki stron pisać. W poniższym artykule postaram się pokazać z szerszej perspektywy te dwa zagadnienia.

Aktywność fizyczna jest potrzebna w każdym etapie życia niezależnie od wieku. Wpływa ona w znaczącym stopniu na naszą fizjologię- różnego rodzaju układy tj. układ oddechowy, układ krążenia, układ kostny itp. Starzenie się jest naturalnym zjawiskiem aczkolwiek prowadzi ono do zaburzeń organizmu. Wywołuje szereg problemów zdrowotnych. Kluczem do utrzymania dobrego stanu zdrowia jest uprawianie aktywności fizycznej dopasowanej do aktualnego stanu zdrowia.

Choroby układu krążenia są najważniejszą przyczyną umieralności osób starszych (powyżej 65. rż.)1. Ze względu na częstość występowania i przebieg są jedną z najważniejszych przyczyn niepełnosprawności i gorszej jakości życia seniorów. W Polsce co najmniej ⅔ osób starszych choruje na nadciśnienie tętnicze, ok.1/3 jest leczona z powodu choroby niedokrwiennej serca, a częstość występowania niewydolności serca szacowana jest na 20–50%. Prewencja i leczenie zagrożeń sercowo-naczyniowych stopniowo zyskuje rację bytu w populacji osób starszych. Leczenie nadciśnienia tętniczego nie tylko zmniejsza umieralność i chorobowość sercowo-naczyniową, poprawia również zachowanie funkcji poznawczych i jakość życia seniorów. W działaniach prewencyjno- leczniczych u osób starszych podstawowe znaczenie ma regularna aktywność ruchowa. Istnieje odwrotna zależność pomiędzy całkowitym wydatkiem energetycznym u osób w wieku średnim i starszym, a umieralnością ogólną. U osób starszych prewencja jest z reguły integralnie połączona z leczeniem i rehabilitacją.

Statystyczny senior w Polsce choruje na 3–4 choroby przewlekłe i przyjmuje stale 5–6 różnych leków. Dlatego też konieczne jest holistyczne podejście do problemów zdrowotnych starszego człowieka. Jednym z najważniejszych czynników łagodzących wpływ wieku i umożliwiających tzw. pomyślne starzenie się (successful ageing) jest regularna aktywność ruchowa.

Siedzący tryb życia, tak powszechny u osób w starszym wieku, ma niekorzystny wpływ na większość układów i funkcji organizmu, niezbędnych do utrzymania niezależności i samodzielności w zakresie czynności dnia codziennego. Poza tym upośledza tolerancję glukozy, tolerancję ortostatyczną, zaburza gospodarkę mineralną i powoduje szereg innych negatywnych zmian w organizmie człowieka. Wysiłek fizyczny może być uważany obecnie za wspólny mianownik wszystkich działań prewencyjno-rehabilitacyjnych, niezależnie od stanu zdrowia i sprawności fizycznej pacjenta w starszym wieku. W zaleceniach dla seniorów większy nacisk kładzie się na prewencję niepełnosprawności i chorób charakterystycznych dla wieku starszego (sarkopenia, osteoporoza). Tak więc trening takich osób powinien składać się z  ćwiczeń wytrzymałościowych i znaczącym udziałem ćwiczeń o charakterze wzmacniającym.

Regularna aktywność ruchowa, ma u osób starszych cały szereg korzystnych zdrowotnych oddziaływań. Jest uniwersalnym lekiem wykorzystywanym w profilaktyce i leczeniu chorób istotnie związanych z wiekiem (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, otyłość, cukrzyca, osteoporoza). Jej efektem jest zwiększenie wrażliwości komórek na krążącą insulinę, poprawa tolerancji glukozy i mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy. Regularne podejmowanie aktywności ruchowej u osób starszych wykazuje związek z mniejszą częstotliwością występowania infekcji oraz wpływa na normalizację wartości lipidów. Regularne ćwiczenia rehabilitacyjne mogą nie tylko korzystnie modyfikować obecność i przebieg chorób przewlekłych, ale również wpływać na ilość przyjmowanych leków. Badania ostatnich lat wskazują również na istnienie związku pomiędzy siedzącym trybem życia, a umieralnością ogólną. Wykazano znaczący spadek umieralności wraz ze zwiększeniem codziennej aktywności ruchowej.

Ogólne rekomendacje dotyczące aktywności ruchowej w prewencji i rehabilitacji osób starszych

1. Ćwiczenia wytrzymałościowe: wykonywane 2–3 razy w tygodniu, co najmniej po 20 minut z intensywnością na poziomie 40–80% rezerwy częstości skurczów serca.

2. Ćwiczenia siłowe: wykonywane 2 razy w tygodniu, po 20 minut, zawierające zestaw 8–10 ćwiczeń angażujących najważniejsze grupy mięśniowe, po 10–15 powtórzeń każdego ćwiczenia.

3. Ćwiczenia rozciągające, równoważne i koordynacyjne: wykonywane codziennie po 5–10 minut.

Wysiłek fizyczny odgrywa wreszcie znaczącą rolę w lepszym subiektywnym postrzeganiu jakości życia. W szeregu badań wykazano, że regularne wykonywanie wysiłku fizycznego przez osoby starsze było związane z wyższą oceną jakości życia, lepszą możliwością codziennego poruszania się, sprawowania zwykłej codziennej opieki nad sobą, wykonywania zadań domowych, mniejszym prawdopodobieństwem wystąpienia depresji oraz rzadszym odczuwaniem bólu czy niepokoju u osób powyżej 65. roku życia. Korzystny wpływ ćwiczeń jest szczególnie widoczny u osób starszych z już występującą niepełnosprawnością i z problemami z przemieszczaniem się. Systematyczny wysiłek fizyczny nie tylko obniża poziom umieralności, ale wydłuża również okres samodzielności i niezależności od innych w życiu codziennym, a także poprawia jakość życia osób starszych. Sprawność fizyczna i umysłowa oraz regularna aktywność ruchowa wpływają w większym stopniu na jakość życia seniorów.

Reasumując aktywność fizyczna w wieku senioralnym niesie z sobą szereg korzyści zdrowotnych, wpływa na poprawę funkcji oddechowych, zapobiega osteoporozie, zmniejsza tkankę tłuszczową, a także wpływa na zdrowie psychiczne zmniejszając stres. Pozwala żyć dłużej i bardziej komfortowo.

Zapisz się na trening!

Autor: Paweł Woronowicz

Long Life Lounge

Opublikowano 6 miesięcy temu